Απρ 17

Ο Αστερισμός Της Λύρας και Οι Λυρίδες

Ο Αστερισμός Της Λύρας και Οι Λυρίδες

Ο αστερισμός της Λύρας πάνω από τον Άθω στην Χαλκιδική.
Photo Credit: Constantine Emmanouilidi

Ο Αστερισμός

Η Λύρα είναι ένας μικρός αστερισμός, αλλά ο κυριότερος αστέρας της, ο Βέγας, είναι από τους λαμπρότερους του ουρανού. Ο μικροσκοπικός αυτός αστερισμός βρίσκεται ανάμεσα στον αστερισμό του Κύκνου και του Ηρακλή.

Το κύριο αστέρι της Λύρας, ο Βέγας, συχνά αποκαλείται Άρπα. Το όνομα προέρχεται από την αραβική γλώσσα και σημαίνει αετός που εφορμά, επειδή οι Άραβες ταύτιζαν την Λύρα με ένα αρπακτικό όρνεο. Είναι πρώτου μεγέθους αστέρας και ο πέμπτος σε φωτεινότητα στον ουρανό. Ακτινοβολεί στον καλοκαιρινό ουρανό του Βορείου Ημισφαιρίου, όπου σχηματίζει το Θερινό Τρίγωνο μαζί με τον αστέρα Ντενέμπ του Κύκνου και τον Αλτάιρ του Αετού. Ο Βέγας είναι πολλαπλός αστέρας με 5 μέλη και είναι ο πρώτος αστέρας που φωτογραφήθηκε ποτέ. Ο β Λύρας είναι μία ομάδα εκλειπτικών διπλών αστέρων που αποκαλείται Σέλιακ. Ο γ Λύρας ονομάζεται Σουλαφάτ. Ο δ Λύρας είναι διπλός αστέρας που αποτελείται από έναν γαλάζιο-λευκό αστέρα και έναν ημιπεριοδικό ερυθρό γίγαντα. Ο ε Λύρας είναι πολύ γνωστός τετραπλός αστέρας, το καθένα από τα δύο λαμπρότερα μέλη αποτελεί συμπαγές διπλό σύστημα αστέρων.

Ο Βέγας, ο κύριος αστέρας στον αστερισμό της Λύρας.
Photo Credit: Dimitris Deligeorgopoulos

Το άλλο στολίδι της Λύρας είναι μία κηλίδα αερίων, ανάμεσα στα άστρα β και γ, γνωστή ως Δακτηλιοειδές Νεφέλωμα - Μ57. Είναι ένας δακτύλιος που δημιουργήθηκε από αέρια τα οποία εκπέμπει το άστρο που βρίσκεται στο κέντρο του.

Σύμφωνα με την μυθολογία, η Λύρα ήταν μουσικό όργανο το οποίο έφτιαξε πρώτος ο αγγελιοφόρος των θεών, ο Ερμής, χρησιμοποιώντας το καύκαλο μίας χελώνας και για χορδές έβαλε έντερα βοδιού. Ο Ερμής την χάρισε στον Απόλλωνα, ο γιος του οποίου, ο Ορφέας, έμαθε να την παίζει τόσο όμορφα που ακόμα και τα πιο άγρια θηρία έρχονταν να τον ακούσουν.

Ο πιο ξακουστός μύθος για τον Ορφέα μιλάει για τον έρωτα του για την γυναίκα του Ευρυδίκη. Μια μέρα που η Ευρυδίκη προσπαθούσε να αποφύγει τον Αρισταίο, έναν άλλο γιο του Απόλλωνα, την δάγκωσε ένα φίδι και πέθανε. Ο Ορφέας ο οποίος δεν μπορούσε να ζήσει χωρίς αυτήν, κατέβηκε στον Κάτω Κόσμο για να την φέρει πίσω στην Γη. Ικέτευσε τον Άδη να την αφήσει να φύγει, ο οποίος παρασυρμένος από την όμορφη μουσική του Ορφέα συμφώνησε υπό έναν όρο: μέχρι να επιστρέψουν στην Γη, ο Ορφέας δεν έπρεπε να κοιτάξει καθόλου την αγαπημένη του. Όλα πήγαιναν καλά, όταν λίγο πριν τις πύλες του Άδη ο Ορφέας κοίταξε πίσω του για να δει αν η Ευρυδίκη ήταν ακόμη μαζί του. Η συμφωνία έσπασε, εκείνη εξαφανίστηκε στον Κάτω Κόσμο και ενώθηκε για πάντα με τους νεκρούς.

Η Βροχή Διαττόντων Αστέρων

Απρίλιος 2021

Οι Λυρίδες θεωρούνται ότι είναι η αρχαιότερη γνωστή βροχή διαττόντων. Πρόκειται για μία ετήσια βροχή μετεώρων, που προέρχεται από τα απομεινάρια του κομήτη C/1861 G1 ( Thatcher). Το θέαμα ξεκίνησε από την Παρασκευή, 16 Απριλίου και θα διαρκέσει μέχρι το τέλος του μήνα, 30 Απριλίου, με την μέρα της κορύφωσης τους να είναι η Πέμπτη, 22 Απριλίου. Αναμένεται να δείτε μέχρι 18 μετέωρα την ώρα κατά το μέγιστο, με ενδεχόμενο παρατήρησης βολίδων. Οι περισσότεροι διάττοντες θα εμφανιστούν από τα μεσάνυχτα έως τα ξημερώματα της Πέμπτης, αλλά και το προηγούμενο και επόμενο βράδυ αναμένεται καλός αριθμός μετεώρων. Κάθε διάττοντας αστέρας φαίνεται να ακτινοβολεί από τον ομώνυμο αστερισμό της Λύρας, που υψώνεται στο ανατολικό ουρανό τις ώρες πριν την αυγή. Το φως από την σελήνη ίσως "σβήσει" κάποιους από τους διάττοντες, όμως θα δύσει κοντά στις 4.10 π.μ. τοπική ώρα, αφήνοντας έτσι κάποια ώρα σκοτεινού ουρανού πριν την ανατολή του ηλίου.

Τον τελευταίο αιώνα, τουλάχιστον δύο φορές οι Λυρίδες είχαν απροσδόκητα ξεσπάσματα, με υψηλά ποσοστά έως και 100 μετέωρα ανά ώρα. Οι αρχαίοι Κινέζοι αστρονόμοι κάποτε σημείωσαν ότι αυτή η βροχή διαττόντων ήταν τόσο παραγωγική που τα μετέωρα "έπεφταν σαν βροχή".

Οι Λυρίδες είναι ως επί το πλείστων στο μέγεθος ενός κόκκου άμμου και καίγονται καθώς πέφτουν στη Γη με ταχύτητα πάνω από 100.000 χιλιόμετρα την ώρα. Είναι γνωστό ότι παράγουν φωτεινά, γρήγορα μετέωρα, από τα οποία περίπου το 15% αφήνει πίσω χαρακτηριστικά ίχνη που είναι ξεκάθαρα ορατά έως και λίγα λεπτά αργότερα. Οι παρατηρητές θα πρέπει επίσης να είναι σε επιφυλακή για βολίδες, οι οποίες είναι πιο φωτεινές από το μέσο όρο μετεώρων και μπορεί να είναι τόσο μεγάλες όσο μια μπάλα του γκολφ ή ακόμη και μια μπάλα του μπάσκετ καθώς εισέρχονται στην ατμόσφαιρα.

Εάν έχετε καθαρό ουρανό, μία σκοτεινή τοποθεσία μακριά από τη φωτορύπανση θα αυξήσει τις πιθανότητές σας να δείτε ακόμη και τα πιο εξασθενημένα μετέωρα. Αλλά ακόμα και αν είστε σε φωτεινά προάστια, θα είστε σε θέση να παρατηρήσετε τουλάχιστον έξι διάττοντες αστέρες ανά ώρα, και ενδεχομένως μια ή δύο βολίδες σε όλη τη διάρκεια της νύχτας.

About the Author:

Leave a Reply

*

two × 2 =